Cogydd Cymreig syn dal seren Michelin yn cefnogi ymgyrch newydd Pysgod Cymru

12 Awst 2013

Mae Cogydd Cymreig sy’n dal seren Michelin yn cefnogi ymgyrch newydd sbon ‘Pysgod Cymru’ i hyrwyddo a chefnogi’r diwydiant pysgod sydd yn werth £8.4 miliwn* yng Nghymru.  

Mae’r cogydd arbennig, Bryan Webb, sy’n rhedeg bwyty Tyddyn Llan yn Sir Ddinbych, gogledd Cymru wedi ymuno ag ymgyrch Cywain Pysgodfeydd**, cynllun ychwanegu gwerth Menter a Busnes, i godi proffil y diwydiant pysgod yng Nghymru. 

Yn ôl Caroline Dawson, Rheolwr Datblygu Cywain: “O’n gwaith ymchwil a’n trafodaethau o fewn y sector pysgod yng Nghymru, mae bwlch yn y gadwyn gyflenwi ac mae cwsmeriaid yn ei chael hi’n anodd gwybod lle i ddod o hyd i bysgod Cymreig er mwyn eu prynu. Ar ben hynny, mae pobl yn ddi-hyderus wrth brynu pysgod gan nad ydynt yn gwybod sut i goginio’r cynnyrch Cymreig blasus yma.

“Mae buddion iechyd enfawr o fwyta pysgod ac mae’r sector bysgod yng Nghymru yn un llewyrchus, er mai sector bychan yw hi.  Mae llenwi’r bwlch yn y gadwyn gyflenwi, ychwanegu gwerth at gynnyrch pysgod a chryfhau’r cysylltiadau a’r cydweithio yn rhai o’n blaenoriaethau yn yr ymgyrch hon.”  

Daliwyd 3,088 o dunelli o bysgod cregyn a 182 o dunelli o bysgod eraill oddi ar arfordir gogledd Cymru llynedd (2012). 

Mae’r mwyafrif o’r pysgod gaiff ei dal yng Nghymru, fodd bynnag, yn cael ei allforio.  Yn 2010, daeth cychod a llongau Cymru â gwerth £8.43 miliwn i mewn i economi Cymru.  Dim ond canran fechan, fodd bynnag, o’r cynnyrch arhosodd yng Nghymru. 

Mae pysgod yn cael ei dal mewn bron i 40 o borthladdoedd ledled Cymru, ac ar draws ein harfordiroedd mae pob mathau o rywogaethau o bysgod.  Yn eu mysg mae cranc, cimychiaid, gorgimychiaid i gragen fylchog, cragen las ag wystrys ac yna pysgod crwn, fflat ac olewog fel mingrwn, draenog y môr, morlas, lleden lefn a macrell. 

Yn ôl un o Lysgenhadon bwyd Cymreig a’r cogydd, Bryan Webb o Dyddyn Llan: “Mae’r ddelwedd a’r cysyniad o goginio a bwyta pysgod gartref ac mewn bwytai wedi newid dros y blynyddoedd.  Mewn bwytai yn Llundain 10 mlynedd yn ôl, roedd 70% o’r bwyd oedd yn cael ei weini fel prif gwrs yn bysgodyn.  Mae cwsmeriaid Cymru yn dechrau newid eu hagwedd, ond mae angen gwneud mwy i addysgu pobl am bysgod.  Rydyn ni hefyd angen gwell mynediad at bysgod Cymru. 

“Yma yn Tyddyn Llan mae rhai o’r pysgod rydyn ni’n ei weini yn dod o bob rhan o Gymru, ond bydden ni fel cogyddion yn awyddus i gael mwy o fynediad at bysgod Cymreig.  Adeg yma’r flwyddyn, rydyn ni’n gweini cimwch o Aberdaron a draenog y môr (sea bass) a lleden arw (turbot) o dde Cymru.  Mae’n hynod o syml i goginio pysgodyn ac mae mor flasus. Fy nghyngor i fyddai i’w gadw’n syml a rhoi cynnig arni.  Dwi’n falch iawn o gefnogi Cywain Pysgodfeydd yn yr ymgyrch yma!”

Mae mwyafrif y cychod pysgota yng Nghymru yn rhai bach a’r pysgota yn rhan o fusnes teuluol. Un o’r rhain yw Huw Erith, a’i deulu yn Uwchmynydd ger Aberdaron, Llŷn. Pysgota crancod a chimychiaid o Borth Meudwy ar arfordir Llŷn y mae Huw fel rhan o’i gwmni bychan, Ogof y Pysgodcregyn. Mae’r mwyafrif o’r pysgod y mae’n eu dal yn cael eu gwerthu’n uniongyrchol i’w cynnwys ar fwydlen tafarn Tŷ Newydd, Aberdaron. 

Yn ôl Huw, mae hanes o bysgota yn mynd yn ôl genedlaethau yn ei deulu: “Mae pysgota’n draddodiad i ni yma yn Llŷn, mae’n ffordd o fyw. Dau gae sydd rhwng ein cartref â’r môr, felly mae’n anochel bod pysgota yn ein gwaed. Dwi’n pysgota bob dydd yn y tymor, ac yn gwneud gwaith adeiladu a chynnal a chadw dros y gaeaf. Mae gan Elen a minnau chwech o feibion, tri ohonyn nhw’n gweithio ar y môr a thri yn gweithio yn lleol.  Dwi’n mawr obeithio y bydd dyfodol i rai ohonynt barhau gyda’r busnes wedi i mi ymddeol. Mae unrhyw ymgyrch sy’n cefnogi’r sector bysgota yng Nghymru i’w chanmol,” meddai Huw.

Fel rhan o ymgyrch ‘Pysgod Cymru,’ mae pecyn gwybodaeth dwyieithog lliwgar wedi ei greu (a gefnogir gan ‘Seafish’), gydag enwau a lluniau o rywogaethau’r pysgod wedi eu rhestru yn ogystal ag awgrymiadau ynglŷn â sut i’w coginio. Fel rhan o’r pecyn, mae poster dwyieithog wedi ei ddylunio am bysgod o Gymru a chardiau rysáit blasus. 

Defnyddiwyd sgiliau coginio Bryan Webb i greu’r chwe rysáit dwyieithog sy’n amrywio o granc wedi’i drin ar dost gyda phate cranc brown i ddraenog y môr gwyllt wedi’i rostio gyda saws menyn bara lawr.  Mae ryseitiau hyd yn oed i blant fel y’i bod yn gallu coginio gartref a blasu’r prydau pysgod.  Gall oedolion gynorthwyo aelodau ifanc y teulu i greu lleden goujons a chrempogau wedi’u crasu. 

Crëwyd yr ymgyrch ‘Pysgod Cymru’ gan Cywain Pysgodfeydd, cynllun ychwanegu gwerth Menter a Busnes.  Fe’i hariennir trwy’r Gronfa Pysgodfeydd Ewropeaidd, gydag arian cyfatebol oddi wrth Llywodraeth Cymru.  Mae Cywain Pysgodfeydd yn rhoi cefnogaeth ddigynsail i gwmnïau ac unigolion, yn cynnig cyngor arbenigol am ddim ac yn cynnig gwasanaeth mentora busnes o safon.  Bwriad y cynllun yw ei gwneud hi’n haws i gwmnïau ac unigolion ddod o hyd i farchnadoedd newydd a hyrwyddo eu gwasanaethau a’u cynnyrch. 

Bydd ymgyrch Pysgod Cymru yn cael ei lansio yn y Sioe Frenhinol yn Llanelwedd (22-25 Gorffennaf 2013).  Bydd Cywain Pysgodfeydd mewn digwyddiadau eraill yn ystod y misoedd nesaf yn hyrwyddo’r ymgyrch: Wythnos Bysgod Sir Benfro, Gŵyl Bwyd Môr Bae Ceredigion, Eisteddfod Genedlaethol Sir Ddinbych a’r Cyffiniau, Gŵyl Môr i’r Tir, Gŵyl Bwyd Môr Menai, Gŵyl Llymarch a Chynnyrch Bwyd Cymreig Môn, Gŵyl Fwyd Llangollen a Gwledd Conwy. 

Os hoffech sgwrs neu gefnogaeth gan Cywain Pysgodfeydd e-bostiwch: cywainpysgod@menterabusnes.co.uk neu galw 01970 636565

Our latest tweets