Byrgyrs cig gafr? Ia, yn Spar Llanrwst! Cyfle i flasu yn y siop dydd Sadwrn yma.

07 Mai 2015

Iach, lleol ac ychydig yn wahanol! Mae Spar yn arwain y ffordd…

Nid yw llawer o bobl yn gwybod bod y gadwyn Spar sydd yn ardal Sir Conwy, - Llanrwst, Llandrillo-yn-rhos, Penmaenmawr a Llanfairfechan,  - yn siopau annibynnol sy’n cael eu rhedeg gan entrepreneur lleol, Justin McIlveen. Ac mae cefnogi cynhyrchwyr lleol yn uchel ar agenda'r busnes teuluol hwn. 

“Rwy’n frwd dros ddod o hyd i gynnyrch lleol ,” esbonia Justin “ Boed y cynnyrch yn cael ei dyfu, ei bobi, ei fragu, ei fagu neu ei gasglu’n lleol o’r môr, mae croeso i bob un ohonynt yn ein siopau. Mae’r cynhyrchion hyn yn cael eu meithrin gan y cynhyrchwr felly mae’r ansawdd yn llawer uwch na phe bai’n cael ei fasgynhyrchu.”

Mae Justin wedi bod yn y busnes am dros 20 mlynedd, ond yn ddiweddar cafodd ei synnu pan ddaeth cynnig gan gwmni lleol newydd – Cig Gafr Conwy – i werthu eu cig gafr yn y siop.

Flwyddyn yn ôl penderfynodd Eifion Roberts, o Gig Gafr Conwy i roi cynnig ar rywbeth gwahanol ar ei fferm 300 erw, Ffrith Newydd, Trofarth, lle mae Eifion a’i bartner Leah Hughes yn ffermio gyda’i frawd Geraint. Bellach mae ganddo 100 o eifr yn cynnwys mynnod gafr eleni, ac mae'n gallu cyflenwi cig gafr blasus rownd y flwyddyn.

“Mae’r flwyddyn gyntaf wedi bod yn ddiddorol a phrysur,” meddai Eifion. “Rydym wedi gorfod addysgu pobl am gig gafr, er bod bron i 70% o’r holl gig sy’n cael ei fwyta yn y byd bob dydd yn gig gafr, nid yw’n brif gig yng Nghymru a gweddill y Deyrnas Unedig – eto! Ond rydym wedi dechrau efo Llanrwst! Ac rydym hefyd wedi penderfynu y byddwn yn cyflwyno’r cig i’n holl siopau eraill.”

Mae cig gafr yn isel mewn colesterol, yn uchel mewn haearn ac er syndod mae llai na hanner y braster ynddo o’i gymharu â chig cyw iâr.

O ganlyniad mae'n aml yn cael ei argymell fel cig delfrydol i rai sy’n ofalus o’u hiechyd, ac mae ei flas rhwng cig oen a chig eidion.

Mae Geifr Boer Ffrith Newydd wedi gwneud yn well na’r disgwyl. “Maen nhw’n hawdd eu rheoli ac yn gyfeillgar iawn,” meddai Eifion.

“Ar y dechrau mae pobl ychydig yn betrus,” gwena Eifion “ Dydi o ddim yn rhywbeth y mae pobl wedi arfer ei fwyta.

“Ond unwaith y maen nhw wedi rhoi cynnig arno, does dim troi’n ôl - maen nhw wrth eu bodd â’r blas.”

Er mwyn cychwyn y busnes, cafodd Cig Gafr Conwy gymorth gan Cywain, Menter a Busnes y cynllun ychwanegu gwerth at fwyd sy’n helpu’r cwmni i ddatblygu marchnadoedd a chynhyrchion newydd.

Mae Nia Môn Rheolwr Datblygu’n egluro “Rydym wedi edrych ymlaen at weld Cig Gafr Conwy yn Spar a bellach mae'n newyddion rhagorol fod Justin am gyflwyno’r cig yn y siopau ar hyd yr arfordir hefyd. Rydym hefyd yn helpu Cig Gafr Conwy i ddatblygu selsig cig gafr i ychwanegu at y dewis o gynhyrchion. Mae'n ffordd ragorol o ychwanegu gwerth at gynnyrch sylfaenol. Ond y penwythnos hwn, rydym yn edrych ymlaen at weini byrgyrs a chael adborth y cwsmeriaid.”  

Wrth gwrs bydd Eifion wastad yn blasu cyn cyflenwi! Aeth Eifion a Leah â samplau iddo i’w helpu i ddeall y cynnyrch.

“Cefais fy synnu’n fawr a bod yn onest” eglura Justin “ond rhoddais gynnig arno gyda meddwl agored. Mae'n blasu’n union fel cig oen i mi ac er fy mod yn dal i fwynhau fy nghig oen Cymreig, mae’n braf gwybod bod opsiwn iachach ar gael, yn arbennig i unrhyw un sy’n dioddef o golesterol uchel.

Cefais olwythion gafr wedi eu grilio gyda saws mintys a neithiwr gwnes stiw gyda chig gafr wedi ei ddeisio. Gan fy mod yn ceisio peidio â bwyta gormod o garbohydradau (mae Justin yn feiciwr brwd ac yn rhedeg mynyddoedd) rhoddais ychydig o gig gafr wedi ei ddeisio yn y popty araf gyda barlys perlog, ffacbys, moron, cennin, seleri a halen a phupur (a mymryn o bowdwr cyrri) a dŵr ar ei ben. Hyfryd! Mae’r cig yr un mor hawdd ei ddefnyddio â chig oen. Rwy’n edrych ymlaen at flasu’r byrgyrs nesa, mae fy mhlant eisoes wedi gwneud ac wedi eu mwynhau.”

Mae Justin McIlveen yn rhedeg y gadwyn Spar gyda chymorth ei wraig Sara. Mae'n fusnes teuluol go iawn gyda nifer o aelodau’r teulu’n helpu. Mae Phil Griffiths, ei rheolwr cyffredinol, wedi bod yn gweithio iddo am dros 20 mlynedd.

Mae hefyd yn cyflogi 70 o staff eraill o’r ardaloedd lleol. “Er ein bod yn masnachu o dan enw Spar nid ydym yn fasnachfraint, rydym yn annibynnol, y siop bentref draddodiadol, neu  Siop-y-Llan fel y dywedir yng Nghymru.  

“Rwy’n frwd dros gefnogi ein ffermwyr a’n cynhyrchwyr lleol. Trwy wneud hynny rydym yn rhoi rhywbeth yn ôl i’r ardal, yn rhoi hwb i’r economi lleol, yn cyrchu bwyd lleol, yn lleihau milltiroedd bwyd, ac yn rhoi blas gwirioneddol o Gymru i ymwelwyr. Yr unig ffordd i gyflawni hyn yw trwy gael pobl i gefnogi eu busnes lleol a thrwy hynny, creu mwy o angen am ragor o swyddi yn y busnesau hynny.”

Mae Siwgr a Sbeis, Edwards of Conwy, Llaeth y Llan, Belmont farm, Blas ar Fwyd, Snowdonia Cheese, Becws Tan Lan, Marilyns Pies ymysg rhai o’r cwmnïau lleol sydd â chynnyrch yn y siop hon. 

 “Mae'n wych cynnig ein cynnyrch i gwsmeriaid yn ein milltir sgwâr ein hun,” ychwanegodd Justin. “Ac rydym wrth ein bodd ei fod mor boblogaidd nes ein bod am ei werthu yn ein holl siopau.” Os ydych eisiau rhoi cynnig ar rywbeth newydd, iach a blasus dewch draw i brynu cig gafr heddiw!

Our latest tweets