Bara garlleg cyntaf Cymru yn ceisio sir or farchnad fawr Brydeinig

31 Mawrth 2015

Mae cwmni bwyd teuluol yng ngogledd Cymru yn ceisio siâr o’r £351miliwn* sy’n cael ei wario ar fara arbenigol ym Mhrydain gyda’r bara garlleg cyntaf a gynhyrchwyd o arlleg a dyfwyd yng Nghymru .

Cymerodd ddwy flynedd i ddatblygu’r dorth newydd gan ddefnyddio garlleg a dyfwyd gan ‘Anglesey Garlic’, cangen newydd o fusnes y teulu Hooton ym Mrynsiencyn, Ynys Môn. Mae’r bara garlleg bellach ar werth mewn siopau fferm ar draws Gogledd Cymru.

Caiff y dorth flasus a grëwyd gan deulu Hooton ei marchnata dan yr enw Go Garlic. Mae’n defnyddio math cyfrinachol o arlleg a dyfir yn lleol gan Hooton’s, ynghyd â’r enwog Halen Môn.

Nid briwsion o farchnad yw hon. Mae gwerthiant bara arbenigol ar gynnydd ym Mhrydain. Yn 2012 cynyddodd y farchnad 8.2% gan ddod â chyfanswm gwerth y farchnad i £351 miliwn.

Mae’r teulu Hooton hefyd yn datblygu nifer o gynhyrchion eraill sy’n defnyddio garlleg. Derbyniodd y teulu gymorth gan Cywain, prosiect a grëwyd i ychwanegu gwerth i gynnyrch cynradd (primary) o fewn y sector amaeth yng Nghymru.

Cred James Hooton mai ei dorth fagét garlleg yw’r cyntaf yng Nghymru i gael ei chynhyrchu ar gyfer archfarchnadoedd mawr a gwasanaethau bwyd torfol. Mae’n gobeithio mai hwn fydd y cyntaf o lawer o gynhyrchion Go Garlic.

Mewn cydweithrediad â’r cwmni Cymreig Blas ar Fwyd o Ddyffryn Conwy, caiff bara Go Garlic ei ddosbarthu i bob rhan o Gymru a thu hwnt.

Meddai James: “Rydym wedi bod yn ffermio yn ardal Brynsiencyn ers dechrau’r 1960au gan dyfu garlleg ers tua deg mlynedd i gyflenwi ein dwy siop fferm, Hooton’s Homegrown, Brynsiencyn, Môn a Hooton’s Homegrown, Canolfan Arddio Fron Goch, Llanfaglan, Caernarfon. Yn ddiweddar rydym wedi dechrau tyfu mwy o arlleg gyda’r bwriad o ychwanegu rhagor at ei werth.

“Ein bagét yw’r cynnyrch cyntaf i ni ei lansio dan y brand Go Garlic. Bara garlleg yw’r dewis amlwg fel man cychwyn gan mai dyma ddaw i’ch meddwl ar unwaith wrth ystyried ein hoffter o arlleg. Mae’n ffefryn gan bobl o bob oed.

 “Mae’r dorth yn cynnwys llawer iawn o arlleg - mwy nag a geir yn y dorth arlleg arferol sydd ar werth yn y siopau. Mae’n cynnwys cymysgedd o flawd gwenith a rhyg (rye) sy’n rhoi blas a gwead traddodiadol i’r dorth. Mae’r bagetiau’n wladaidd yr olwg, a phob un ohonynt yn unigryw.

“Aethom at Cywain ddwy flynedd yn ôl am help i ddatblygu ochr Anglesey Garlic y busnes pan gawsom y syniad yn y lle cyntaf . Buont o gymorth mawr mewn nifer o ffyrdd, er enghraifft drwy ein helpu i gasglu gwybodaeth fanwl am dueddiadau’r sector bara garlleg”, eglura James.

“Dangosodd ymchwil marchnad Cywain fod bara garlleg yn eitem reolaidd ar restrau siopa cwsmeriaid, ond bod y gwerthiant wedi ei gyfyngu i raddau helaeth i hunan-frandiau’r archfarchnadoedd mawr. Roedd brandiau premiwm yn brin a bwlch yn y farchnad ar gyfer bara garlleg gwladaidd Cymreig.

“Cawsom gefnogaeth ardderchog ac rydym bellach yn symud ymlaen i ddatblygu nifer o gynhyrchion eraill gyda chefnogaeth Cywain.”

Wedi lansio’r bara garlleg, mae’r tîm yn awr yn gweithio ar rysáit marmalêd blas garlleg a nionyn ac mae cynlluniau i gynhyrchu rhagor o’u tatws stwns a thatws rhost garlleg llwyddiannus sydd eisoes ar werth mewn dognau bach yn siopau fferm y cwmni.

Mae’r bara garlleg newydd ar werth yn barod yn rhai o brif siopau bwyd annibynnol Gogledd Cymru, yn cynnwys Siop Fferm Stâd Rhug ger Corwen a Chanolfan Bwyd Cymru Bodnant ger Conwy.

Hyd y gŵyr James, garlleg cartref teulu Hooton yw’r unig arlleg sy’n cael ei dyfu ar sail masnachol yng Nghymru. Mae’r bwlb garlleg cymaint â chwe modfedd ar draws – llawer mwy na maint arferol y garlleg tramor sydd ar werth yn y siopau.

Caiff y garlleg ei blannu yn yr hydref a’i adael i dyfu dros fisoedd y gaeaf. Fe’i cynaeafir fis Gorffennaf a’i sychu ym mis Awst mewn tai gwydr gyda hinsawdd o fath ardal Môr y Canoldir.

Yn ôl Nia Môn, Rheolwr Datblygu Cywain, mae’r fenter Go Garlic yn enghraifft ragorol o ychwanegu gwerth at gynnyrch craidd.

Dywed Nia: “Dangosodd teulu Hooton y gellir ychwanegu gwerth at gynnyrch sydd wedi ei dyfu yng Nghymru mewn llawer o ffyrdd gwahanol.

“Dros y ddwy flynedd diwethaf buom yn helpu James i gael cyngor arbenigol mewn amrywiol feysydd, o farchnata i ddatblygu cynnyrch.

“Mae garlleg yn gynnyrch anghyffredin yng Nghymru ac mae James a’i dîm wedi gwneud gwaith gwych yn datblygu cynhyrchion newydd i fanteisio i’r eithaf ar botensial cynnyrch cartref. Gwelwyd bwlch yn y farchnad ac mae Go Garlic wedi ymateb i’r bwlch drwy lansio’r bara garlleg Go Garlic. Gall pawb dyfu garlleg ar raddfa fach ond er mwyn gwneud hynny’n fasnachol mae angen penderfyniad, dyfalbarhad ac arbenigedd.”

I gael rhagor o wybodaeth am gynhyrchion Go Garlic ewch i’r wefan www.hootonshomegrown.co.ukneu e-bostiwch info@gogarlic.co.uk

Am gyngor ynghylch ychwanegu gwerth i gynnyrch craidd, neu ragor o wybodaeth am y cymorth sydd ar gael gan Cywain, ewch i www.cywain.com

Our latest tweets